تا بول را بدان منفذ دفع مىكنند چنانچه در منفذ از ورم مجرى گفته شده و آنجا كه سبب غير خشكى جرم مجرى و درهم نشستن اجزاى آن باشد نبايد ديدن اگر موجب جفاف حرارتى غريبه عام است در بدن چنانچه در حميات محترقه واقع شود و در تدبير مزاج بايد كوشيدن و بر محل طبيخ بابونه و بنفشه و خطمى و كدو و يا نيلوفر آميخته بايد پيوسته بدستور فاتر ساخته ريختن و اگر موجب جفاف سوارى بافراط يا رسيدن بر وى كثيف كننده است به آن محل در تبديل و تعديل آن بفصد بايد كوشيدن و آنجا كه سبب غير قرحه مجرى و يا ورم اعضاى مجاور باشد و يا حبس ثفل و باد بود در انها و يا برآمدن خصيه بزهار تدبير آن امراض چنانچه در محلس مبين است بايد كردن و امّا در عسر بول كودكان آنچه آسان‌تر و يا رقيق‌تر باشد ازين تدابير مذكور بيگانه توان داشتن در اكثر اوقات هم تدبيرات قوى محتاج نباشد و آنچه بديشان بسى شايسته و نافع است مغز تخم خيارين و خربزه است يا شكر سوده و پوست خشك خربزه سوده با شكر دادن و بالخاصيه مفيد آيد و همچنين مثانه اين عرس را خشك كرده و سوده با نبات دادن و با مثانه تيس خشك كرده و سوده با قدرى شراب حلو دادن و با خرچنگ بريان كرده را كوفته با عسل يا شكر خورانيدن بسى سودمند باشد و اگر كبوتر بچه را بكشند چنانچه خون آن گرم بر عانه او چكد و سينه آن را شگافته همچنان گرم بر زهار او بندند فايده دهد و شياف نمك طبرزد و شياف كاغذ آلائيده بسوختهء تخم نارنج نافع بود و چكانيدن مشك و جندبيدستر و روغن سداب و غيره حل كرده در احليل بغايت منفعت دهد و گاه بود كه بشياف باريكى از مشك نصف در احليل فرستند و يا شوخ زعفرانى درنهند و بگذارند فايده تمامى دارد و شوره و مغز نيم‌سوختهء نارنج همين منفعت دارد اگر بسبب قرحه باشد علامت اين يافتن وجع است در زهار و بيخ قضيب و كش ران و آمدن بول بانده بدبوى و خون قليل رقيق و با قشوه سپيد و غلبهء درد در جستن خروج بول و اگر در مجارى هم باشد سوزش آب تاختن بسى رنجه دارد بهر حال عسر البول نباشد غلبه مده و قشور و خون و اعراض دليل قوت مرض وسعت محل آن باشد علاج قوانين تدابير و اكثر ادويهء اغذيهء اشربه مستعمله درين علت همان است كه در قرحه كليه گفته شده و بعضى اعمال كه بدين موضع و قرحه آن انسب است آنست كه اينجا در تنقيه و استفراغ بقى و حقنه نرم و شياف نرم كوشند و استعمال شير چنانچه اينجا گفته نيز كنند هم بخورانيدن و هم در قطور و در حقنه به كار داشتن